چنانچه در مدل تحلیل واریانس دوطرفه فرض برابری واریانسها برقرار باشد، برای بررسی اثر دو عامل روی متغیر پاسخ، از آزمون F کلاسیک استفاده میشود. اما در اکثر مسائل کاربردی، فرض برابری واریانسها برقرار نیست. در سالهای اخیر، برای بررسی اثر عاملها در حالت نابرابری واریانسها، آزمونهای مختلفی پیشنهاد شده است. در این مقاله ضمن معرفی دو آزمون درجۀ آزادی تقریبی و بوتاسترپ پارامتری، با مطالعۀ شبیهسازی، عملکرد این دو آزمون را از نظر توان و خطای نوع اول مورد ارزیابی قرار میدهیم. نتایج شبیهسازی نشان میدهد که هر دو آزمون در کنترل خطای نوع اول عملکرد خوبی دارند و از نظر توان آزمون، اختلاف ناچیزی با یکدیگر دارند. از لحاظ محاسبات، روش بوتاسترپ پارامتری بر اساس شبیهسازی بوده، زمانبر ماست؛ در حالی که روش درجۀ آزادی تقریبی از لحاظ استفاده در عمل سادهتر است.
