انجمن آمار ایران اندیشه آماری 1026-8944 29 2 2025 02 19 Familiarity with Mobile Positioning Data in the Production of Official Statistics آشنایی با داده‌های موقعیت‌یابی تلفن همراه در تولید آمار رسمی 16 41 732975 10.22034/aa.2025.732975 FA یاسین محمدآقایی گروه آمار، دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران زهرا رضائی قهرودی گروه آمار، دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران 0000-0002-9138-8535 Journal Article 2025 09 26 The rapid expansion of mobile communication technologies has led to the continuous generation of large volumes of location data by mobile network users. When used properly and legally, these data provide a valuable source for producing official statistics in areas such as migration, tourism, crisis mobility, transportation, and crisis management. The present paper is designed to explore the potentials and limitations of employing mobile positioning data and to outline a methodological framework for producing statistics based on these data within the national statistical system. Given the lack of Persian references in this field, this study seeks to provide a practical framework for the use of mobile phone data in the production of official statistics through a comprehensive review of international literature and the analysis of a real dataset. Within this framework, various types of mobile phone data and their applications in statistical production are introduced, and the legal, ethical, and technical requirements for their use are examined. Furthermore, the methodology for extracting and processing mobile positioning data is described, and a case study based on a dataset related to urban mobility patterns is presented. The main contribution of this research lies in documenting practical experiences and transferring technical knowledge to support the localization and application of such data within the national statistical system.<br>The case study showed that crises significantly reduce users’ mobility, with fewer individuals moving and travel concentrated in specific areas. با گسترش فناوری‌های ارتباطی و افزایش ضریب نفوذ تلفن همراه، حجم زیادی از داده‌های موقعیت‌یابی در جوامع تولید می‌شود. در صورت استفاده صحیح و قانونی، این داده‌ها منبعی ارزشمند برای تولید آمار رسمی در حوزه‌هایی مانند مهاجرت، گردشگری، جابجایی در بحران، حمل‌ونقل و مدیریت بحران هستند. مقاله حاضر با هدف بررسی ظرفیت‌ها و محدودیت‌های به‌کارگیری داده‌های موقعیت‌یابی تلفن همراه و تبیین روش‌شناسی تولید آمار مبتنی بر این داده‌ها در نظام آماری کشور تدوین شده است.<br>با توجه به نبود منابع فارسی در این حوزه، این پژوهش تلاش می‌کند تا با مرور جامع ادبیات بین‌المللی و تحلیل یک مجموعه‌داده واقعی، چارچوبی کاربردی برای استفاده از داده‌های تلفن همراه در تولید آمار رسمی ارائه دهد.<br>در این چارچوب، ضمن معرفی انواع داده‌های تلفن همراه و مرور کاربردهای آن‌ها در تولید آمار، الزامات قانونی، اخلاقی و فنی بهره‌گیری از این داده‌ها، مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین، روش‌شناسی استخراج و پردازش داده‌های موقعیت‌یابی تلفن همراه تشریح شده و مطالعه‌ای موردی بر پایه مجموعه‌داده مرتبط با الگوهای تحرک شهری انجام شده است. دستاورد اصلی پژوهش، مستندسازی تجربیات و انتقال دانش فنی برای بومی‌سازی و بهره‌برداری از این نوع داده‌ها در نظام آماری کشور است. <br>مطالعه موردی نشان داد که بحران‌ها به‌طور قابل‌توجهی تحرک کاربران را کاهش می‌دهند، به‌طوری که تعداد افرادی که جابه‌جایی دارند کمتر شده و ترددها در مناطق خاصی متمرکز می‌شود. https://andisheyeamari.irstat.ir/article_732975_8f461021767c32b41b49bcfe510a2f8f.pdf