انجمن آمار ایران اندیشه آماری 1026-8944 19 2 2015 02 20 Mann-Whitney multivariate nonparametric control chart نمودار کنترل ناپارامتری چند متغیره من-ویتنی 23 30 724116 FA فائقه امیری دانشجوی کارشناسی ارشد آمار دانشگاه اصفهان منوچهر خردمندنیا استادیار گروه آمار دانشگاه اصفهان Journal Article 2025 05 14 Many multivariate control charts are based on the assumption of multivariate normality. However, the reality is that such information is rarely available and in practice, the distributional assumptions may not hold exactly. In such situations, the performance of parametric control charts is poor and unreliable. To overcome this issue, nonparametric or free distribution control charts are proposed. In this paper, we introduce a nonparametric multivariate control chart based on the two-sample Mann-Whitney test and compare its performance with the traditional Hotelling's T2 chart based on simulated data, and show that there are situations in which the nonparametric multivariate Mann-Whitney control chart has a better performance compared to the Hotelling's T2 chart. بسیاری از نمودارهای کنترل چند‌متغیره براساس فرض نرمال چند‌متغیره استوار ‏هستند. اما واقعیت این است که چنین اطلاعاتی به ندرت وجود دارد و در عمل ‏ممکن است که فرض‌های توزیعی‏، به طور دقیق برقرار نباشند. در چنین شرایطی‏، عمل‏کرد نمودار کنترل پارامتری ضعیف و غیرقابل اطمینان است. برای غلبه بر این موضوع‏، نمودارهای کنترل ناپارامتری یا توزیع آزاد پیشنهاد می‌شود. در این مقاله‏، براساس آزمون چند متغیره دو نمونه‌ای من‌ویتنی‏، یک نمودار کنترل چند متغیره ناپارامتری معرفی نموده عمل‌کرد آن را با نمودار سنتی ‎‎‎‎T‎²‎‎‏ هتلینگ براساس داده‌های شبیه‌سازی شده مقایسه می‌کنیم و نشان می‌دهیم موقعیت‌‌هایی وجود دارد که در آن نمودار کنترل ناپارامتری چند متغیره من-ویتنی دارای عملکرد بهتری در مقایسه با نمودار کنترل ‎‎‎‎T‎²‎‏ ‎هتلینگ است. https://andisheyeamari.irstat.ir/article_724116_bda3b59a05580c2767ba29aa3e3424e3.pdf