1
دانشجوی دکتری آموزش ریاضی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی.
2
دانشیار گروه ریاضی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی
3
استادیار گروه آموزش وپرورش دانشگاه علامه طباطبائی
4
دانشیار گروه آمار دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
همیت آمار و آموزش آن در دنیای کنونی که سرشار از اطلاعات و داده است، برکسی پوشیده نیست. تفکر آماری هستۀ اصلی درک صحیح مفاهیم آماری، تجزیه و تحلیل دادهها و تفسیر پدیدههاست. پژوهش حاضر با هدف دستیابی به تعریفی جامع از تفکر آماری و تعیین عناصر آن، پژوهشهای سی و سه سال اخیر را مورد مطالعه قرار داده است. این پژوهش توصیفی، به روش فراترکیب کیفی به انجام رسیده است تا بینشی عمیق و تفسیری جامع از کلیت پژوهشهای موجود ارائه کند. بر اساس معیارهای ورود تعداد 123 پژوهش در بازۀ سالهای 1990 تا 2022، شناسائی شد و در نهایت پس از غربالگری، تعداد 22 تحقیق برای بررسی و تحلیل دقیق انتخاب شد. با توجه به یافتههای فراترکیب حاضر، عناصر تفکر آماری عبارتند از: 1- داده محور بودن: توجه به دادهها، تشخیص نیاز به دادهها، جمع آوری و در نظر گرفتن داده ها، بازنماییهای مختلف دادهها و نیز روشهای تبدیل آنها به یکدیگر. 2- تغییر پذیری: در نظرداشتن تغییرات دائمی در همه پدیدهها. 3- استنباط آماری: توجه به انواع نمونهگیری، استدلال و استنباط با استفاده از مدلهای آماری شامل استفاده از نمودارهای آماری و تعمیم نتایج از نمونه به جامعه. 4- تحلیل زمینه آماری: تلفیق مسئلۀ آماری با زمینه.
